Ik wil ook een held zijn!

U bloed... zijn leven“Ook jij kan iemand zijn leven redden. Ben je tussen 18 en 66 jaar oud en in goede gezondheid, aarzel niet om bloedgever te worden!”

Zo staat het te lezen op de website van het Rode Kruis. Dat klinkt alsof het op mijn lijf geschreven is. Ik ben een man van 26 jaar oud, in goede conditie, nooit gezondheidsproblemen gehad. Een gezonde levensstijl, twee tot drie keer in de week een paar kilometer joggen, een gevarieerd eetpatroon. Seks heb ik enkel met mijn lief waarmee ik al meer dan vier jaar gelukkig samen ben, dus risico op seksueel overdraagbare aandoeningen is er evenmin. Meer nog, jaarlijks meet de huisarts de cholesterol, suiker, vitamines en ijzer in mijn bloed. En hij controleert meteen even of ik geen vieze ziektes heb. Niets van dat alles, ik blaak van gezondheid. Hoera! Waar mag ik mij aanmelden om levens te gaan redden?

Maar het Rode Kruis weigert mijn gezond bloed te gebruiken. Of mijn plasma. Of zelfs mijn stamcellen. Omdat de partner waarmee ik het bed deel een man is.

Natuurlijk, op het eerste zicht lijkt het allemaal logisch. Mannen die seks hebben met andere mannen – ‘msm’ in het vakjargon, dat doet alarmbellen afgaan. HIV! AIDS! Hepatitis! Aangezien het om mensenlevens gaat, neemt het Rode Kruis liever geen risico’s. Wie als man ooit seks had met een andere man, hoeft niet langs te komen bij het donorcentrum. Wie toch de moeite doet, wordt ofwel door de dokter in het voorafgaand gesprek terug naar huis gestuurd, ofwel wordt het zakje bloed na het aftappen meteen vernietigd. Immers, het Rode Kruis neemt geen risico’s. Logisch, toch?

Niet helemaal. Ik geloof dat het Rode Kruis zich hier, door overdreven voorzichtigheid, in de eigen voet schiet. Er is geregeld een bloed- en bloedplasmatekort, en potentiële stamceldonoren kunnen er nooit te veel zijn. Maar door hun krampachtige houding tegenover msm’s loopt het Rode Kruis een aanzienlijke hoeveelheid gezonde donoren mis.

Voor alle duidelijkheid: ik beticht het Rode Kruis absoluut niet van homofobie. Ik heb bijzonder veel respect voor al hun medewerkers en vrijwilligers, die zich voortdurend en onvoorwaardelijk inzetten voor anderen. Bovendien zijn er onder henzelf ook heel wat holebi’s terug te vinden. Maar hun weigerachtige houding om msm’s als bloedgever zelfs maar in overweging te nemen komt hard aan. Van een dergelijke organisatie, die toch een voortrekkersrol speelt op het vlak van gezondheidszorg, had ik meer verwacht. Nu werken ze alleen maar – akkoord, ongewild – het stereotiepe beeld van de homo in de hand: belust op seks, promiscue, niet in staat tot het hebben van een duurzame vaste relatie, en waarschijnlijk ook besmet met allerlei vieze ziektes. Wat een gemiste kans.

“We kunnen toch niet geval per geval gaan bekijken?” is een vaak gehoord argument. Het zou teveel moeite kosten om iedereen afzonderlijk te gaan beoordelen op zijn geschiktheid om bloed te geven. Dat argument houdt echter geen steek. Immers, het geval per geval bekijken gebeurt nu al. Vóór elke bloeddonatie wordt gevraagd een vragenlijst in te vullen waarin wordt gepeild naar de gezondheid en de levensstijl van de donor. Daarna volgt een individueel gesprek bij een arts. Bovendien kan elke donor nog eens anoniem aangeven of hij wel of niet risicogedrag vertoont, om te vermijden dat onveilige donoren onder druk van bijvoorbeeld hun vrienden toch bloed gaan geven. Achteraf wordt het bloed steeds uitgebreid gecontroleerd. Het systeem zit dus goed in elkaar. Gelukkig maar, want er zijn geregeld ook groots opgezette inzamelacties bij bijvoorbeeld studenten, waaronder er toch ook enkele risicogedrag vertonen: wisselende sekspartners, onveilige seks, een ongezond leefpatroon.

Waarom kan dit niet worden uitgebreid naar msm’s? Als een heteroman zes maand lang een monogame relatie heeft, mag hij bloed beginnen geven. Deze zes maand dient om de periode waarin een HIV-besmetting nog niet detecteerbaar is, te overbruggen. Voor homo’s zijn de regels echter anders. Een monogame relatie van zes maand is niet voldoende. Eén jaar ook niet, zelfs tien jaar niet. Blijkbaar denkt men bij het Rode Kruis dat een stabiele monogame relatie bij homo’s niet mogelijk is. Of gelooft men dat een HIV-besmetting na een paar jaar plots uit de lucht komt vallen? Begrijpt u, beste lezer, dat dit hard aankomt?

Inderdaad, HIV is een groot probleem binnen de homo-gemeenschap. 1 op 20 homomannen is besmet, en 1 op 6 hiervan weet dit zelfs niet van zichzelf. Maar dat hoeft voor de veiligheid van het donorbloed toch geen probleem te zijn? 95% van de homo’s is niet besmet met HIV. Een groot deel hiervan vertoont geen seksueel risicogedrag, bevindt zich in een stabiele monogame relatie, en is met plezier bereid om bloed, plasma, bloedplaatjes of stamcellen te doneren. Voor de ‘onbewuste’ HIV-besmettingen kan een overbruggingsperiode van zes maand worden ingebouwd, net als bij hetero-donoren. Of langer, als men extra veiligheid wil. Daarbovenop zouden nog eens extra bloedtests uitgevoerd kunnen worden. Op die manier kan donatie door msm’s even veilig worden als donatie door andere donoren.

Neen, het gaat niet om de filmtickets of de goodie-bags die een donor als bedanking toegestopt krijgt. Het gaat ook niet om de geregelde Rode Kruis feesten waarop enkel donoren worden uitgenodigd (sorry homo’s, diabetici, hemofiliepatiënten,…!). Het gaat niet over de leuke wedstrijden waaraan enkel donoren mogen deelnemen. Het is niet zo dat bloed mogen geven een mensenrecht is. Maar net als ik willen vele gezonde jongere en oudere homomannen ook hun steentje kunnen bijdragen, ze willen ook mensenlevens kunnen redden, en ze worden botweg geweigerd.

Dit is tevens een oproep aan alle artsen, studenten, onderzoekers en doctorandi die zich met de HIV-problematiek bezighouden. Tot op heden bestaan er nog geen cijfers over HIV-besmetting bij homo’s in stabiele, monogame relaties. Deze laatste factor wordt zelfs zelden of nooit in overweging genomen. Mochten deze gegevens bekend zijn, dan zou dat ons meteen een beter, realistischer beeld geven op het bestaande risico. Pas dan kunnen er stappen in de goede richting worden gezet.

MSM blood ban map

Bron: wikipedia

Wat denken jullie, beste Rode Kruis? Zijn jullie bereid deze gezonde, bereidwillige donoren in overweging te nemen, zoals dit al gebeurt in landen als Italië, Spanje en Portugal? Zien jullie het zitten om een voortrekkersrol te spelen en deze discrimatie een halt toe te roepen? Willen jullie meewerken aan het positiever in beeld brengen van homo’s? Willen jullie mij helpen om ook een held te zijn?

TL;DR

Ook gezonde homo’s in een stabiele, monogame relatie worden uitgesloten van bloeddonatie. Dat komt omdat het Rode Kruis zich baseert op cijfers over HIV-besmettingen bij de volledige groep homo’s, en die zijn alarmerend. Cijfers over besmettingen bij monogame homo’s in een relatie zijn er vooralsnog heel weinig of niet.

Deze uitsluiting werkt ongewild de stigmatisering van homo’s in de hand. Hoewel het Rode Kruis dit betreurt, lijkt er bijzonder weinig beweging in de zaak te komen. Wat mij betreft ligt de bal dan ook in hun kamp: erken de stigmatisering, en steun wetenschappelijk onderzoek om tot een betere inschatting van het risico te komen. Dan kunnen we in de toekomst misschien samen iets veranderen!

Feel free to share!
Email this to someoneShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInShare on Tumblr

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *